De toekomst van het internet

Een boeiend bericht, vandaag op Frankwatching.  Het beschrijft de toekomstvisie van de Internet Society (ISOC) op de toekomst van het internet. Een visie waarbij begrippen als real time, semantisch en groen centraal staan. Maar ook de bedreigingen worden genoemd: digitale krapte en juridische dwalingen. Dat laatste boeit me mateloos.

 Trends voor de toekomst

Frank Kresin beschrijft in zijn artikel de toekomstvisie van ISOC voor het internet:

• Doorbraak van Real-time internet. Tijd speelt geen rol meer en data staan niet langer op je computer, maar alleen nog ‘ergens’
• Green IT. Energieverbruik wordt van doorslaggevend belang voor de plaatsing van data- en rekencentra
• Internet of things. Alle real life producten krijgen een uniek machinaal leesbaar nummer en een (beperkte) mate van intelligentie. Het internet wordt daarmee enorm uitgebreid
• De doorbraak van het semantische web. De pagina-metafoor is aan zijn einde gekomen; informatie staat daar los van en kan automatisch worden gekoppeld, vertaald, gebundeld en samengevat
• Ubiquitous & Mobiel Internet. De hele attitude ten opzichte van wat een plek is verandert daarmee, als kennis, kennissen, producten en diensten altijd en overal bereikbaar zijn
• Sneller, meer en goedkoper datatransport & -opslag. 10.000 GB/s over een enkele glasvezel wordt mogelijk

Naast deze boeiende ontwikkelingen ziet Kresin echter ook bedreigingen. Deze liggen vooral in krapte, privacy en regulering. Zo raken de IP-adressen langzaam op, ligt vertrouwelijke informatie door het nieuwe internet mogelijk op straat en ziet de auteur een bedreiging in de regulatie van bijvoorbeeld overheden en bedrijven. Tot slot is de huidige wetgeving rondom auteursrecht en patenten niet langer houdbaar.

Dat laatste kan ik beamen. Voor een opdrachtgever dook ik de laatste dagen in de warrige wereld van jurispredentie over online auteursrecht. Een veld, dat al jaren onderwerp van discussie is. Want wat mag nu wel en wat mag niet?

Wat wel en niet mag

Ter info een kort overzicht van wat volgens de geldende auteurswetgeving kan (indien de naam van de bron / auteur word genoemd):

• deeplinken naar andere sites (inclusief het opnemen van RSS feeds)
• citeren, maar niet meer dan noodzakelijk
• de strekking van een tekst in eigen bewoordingen opschrijven
• een deel van een plaatje gebruiken of verkleinen  ter illustratie (let op: hier moet de eventueel gefotografeerde persoon in verband met portretrecht wel toestemming voor hebben gegeven)
• content inladen van andere partijen als zij hiervoor toestemming hebben gegeven
• mash-ups maken op basis van openbare content stromen

Maar wat is nu precies citeren? En hoe klein is de verkleining van een plaatje? En wat doen we eigenlijk met het embedden van video en uitgebreide RSS feeds die meer weergeven dan de kop alleen? Ondanks dat ik al een tijdje meeloop in de online uitgeverswereld, durf ik geen uitspraken te doen over wat hierbij nu wel en niet precies mag. Neem dit artikel; ik citeer uit het stuk van Frank Kresin en ik noem zijn naam. Is dit correct of heb ik te veel gebruikt?

De vraag wat wel en niet mag kent geen eenduidig antwoord. Instellingen die makers willen helpen bij het opsporen van schendingen schieten als paddestoelen uit de grond, maar zou het niet gewoon een stuk helderder en open moeten worden?

Open model

Lawrence Lessig, professor in de Rechten aan Harvard University, maakt zich al jaren zorgen over copyright. Volgens hem draait de huidige copyrightwetgeving om bezit, schaarste en het beperken van toegang. Ze is ontwikkeld in een tijd waarin uitgeven elitair, traag en duur was. Nu met de digitale revolutie de kosten geminimaliseerd zijn, is dat model achterhaald. Lessig vindt daarbij dat het huidige copyright systeem ‘creativiteit doodt en de maatschappij schade berokkent.’ Hij pleit voor aanpassing van de copyrightwetten maar is scptisch over de haalbaarheid daarvan op korte termijn. Wat wel werkt volgens de professor is het mobiliseren van een tegenbeweging die het van onder aan aanpakt. Hij ontwikkelde hiervoor creative commons, een licentie mogelijkheid die uitgaat van het delen van content.

Noot toegevoegd op 26-01-2-10 (zie ook de discussie): bovenstaande alinea is een samenvatting van een artikel van Frank Kresin. Interessant; volgens het auteursrecht mag dit gewoon, volgens de ongeschreven online regels, zou je hier een link invoegen. Zouden dit soort zaken ook vastgelegd kunnen / moeten worden in wetgeving of gaat dat te ver?

Arnoud Engelfriet, ICT-jurist, gelooft ook in dit meer open model. Engelfriet schreef vele publicaties over dit onderwerp en bundelde de belangrijkste digitale regels in het boek ‘de wet op internet’. Volgens hem is de wetgeving aan een grote onderhoudsbeurt toe. Het gebruik van Creative Commons licenties zou volgens hem botsingen kunnen voorkomen.

De Europese commissie heeft aangekondigd onderzoek te doen naar nieuwe regel- en wetgeving voor internet. Het kan nog jaren duren voordat die nieuwe wetgeving van kracht gaat. Tot die tijd is het soms nog gissen wat wel en niet kan en zal veel op basis van respect en goed fatsoen worden geregeld.

Ik geloof in open, in een wereld waar informatie vrij verkrijgbaar is. Ik geloof niet dat je nieuws af kunt schermen.  Ik geloof in modellen waarbij het nut heeft om je content zo breed mogelijk te verspreiden. Zowel binnen de journalistiek als daarbuiten. Zo lang je de regels van de maker maar respecteert. Hiernaast geloof ik ook dat sommige infomatiestromen zo interessant en uniek kunnen zijn, dat mensen daarvoor willen betalen. Maar om die status te kunnen verdienen, zal een uitgever tevens moeten (blijven) investeren in een vrij uitgeefmodel. Alleen dan speelt de uitgever van informatie het spel mee in het semantische web, waarbij alles aan elkaar gekoppeld wordt en werkt het mee aan het internet van de toekomst.